Khi cha mẹ nằm viện: mỗi ngày cần theo dõi những gì
Đăng ngày · Bởi Andy và Adam, CareCoordinate
Một đợt nằm viện là một vòi nước thông tin xả thẳng vào mặt, do những người mà bạn còn chưa kịp nghe rõ tên. Các bác sĩ khác nhau đi buồng vào những giờ khác nhau, thuốc bị đổi trong đêm, và người nhà có mặt lúc 8 giờ sáng biết những điều mà người tới lúc 6 giờ chiều không hề biết. Tới ngày thứ ba, không ai nắm được toàn cảnh — kể cả, đôi khi, chính bệnh viện.
Bạn không điều khiển được bệnh viện. Bạn điều khiển được những gì gia đình mình ghi lại. Một nếp làm việc hằng ngày thật đơn giản, giữ ở một chỗ dùng chung, biến một tuần hỗn loạn thành một cuốn hồ sơ bảo vệ cha mẹ bạn ngay lúc này và cả lúc xuất viện.
Ngày đầu tiên: nhớ cho rõ ai là ai
Hãy hỏi điều dưỡng tên và vai trò của những người đang lo cho cha mẹ bạn, rồi ghi lại:
- Bác sĩ điều trị chính — người chịu trách nhiệm cho đợt nằm viện này — và ê-kíp (bác sĩ nội trú, bác sĩ khoa nội trú viện) đi buồng mỗi ngày.
- Các bác sĩ chuyên khoa được mời hội chẩn, và mỗi người được nhờ xem chuyện gì.
- Điều dưỡng trưởng của khoa và cách gọi tới quầy điều dưỡng.
- Điều phối viên hồ sơ hoặc người lo kế hoạch xuất viện — người sẽ dẫn dắt chuyện xuất viện, và cũng là đầu mối quan trọng nhất của bạn.
- Nhân viên công tác xã hội, nếu có người được phân công.
Mỗi ngày: ba câu hỏi
Ai có mặt lúc ê-kíp đi buồng thì người đó hỏi đúng ba câu này và ghi lại câu trả lời. Nếu không ai có mặt được lúc đi buồng, hãy hỏi điều dưỡng thường mấy giờ họ đi buồng và người nhà có thể tham gia qua điện thoại được không.
- Hôm nay có gì thay đổi — thuốc, xét nghiệm, chẩn đoán, chế độ ăn, hạn chế vận động?
- Kế hoạch ngày mai là gì, và chúng ta đang chờ điều gì?
- Hiện tại đang tính chuyện xuất viện thế nào — khoảng chừng khi nào, và về đâu (về nhà, đi phục hồi chức năng, hay vào cơ sở điều dưỡng)?
Giữ một cuốn nhật ký dùng chung, đừng để năm chuỗi tin nhắn
Mỗi người tới thăm ghi thêm một dòng vào cùng cuốn nhật ký: ngày, giờ, nói chuyện với ai, người ta nói gì, cha mẹ bạn trông thế nào. Hãy ghi cả những chuyện nhỏ — ăn được nửa phần trưa, đi được tới cửa với chuyên viên vật lý trị liệu, tối hơi lẫn — bởi vì quy luật mới là thứ quan trọng, và ca đêm không đọc được ý nghĩ của ca ngày.
Một cuốn nhật ký dùng chung nghĩa là người anh chị em tới ca tối biết được lúc đi buồng đã xảy ra chuyện gì, còn người ở tiểu bang khác thì đọc đúng cuốn hồ sơ đó thay vì nhận bốn bản tóm tắt khác nhau. Đây đúng là phần theo dõi đợt nằm viện được xây sẵn trong CareCoordinate: một dòng thời gian cho mỗi đợt, ghi chú của mọi người chăm sóc xếp theo thứ tự, sẵn sàng cho cuộc nói chuyện về xuất viện.
Canh danh sách thuốc như canh trộm
Bệnh viện thường xuyên bắt đầu, ngưng và thay thế thuốc. Một số thay đổi đó chỉ có ý nghĩa tạm thời. Mỗi ngày hãy hỏi: hôm nay có gì mới trong danh sách, và thứ đó có định uống tiếp khi về nhà không. Hãy đối chiếu với danh sách chính thức của gia đình, và nêu ngay bất cứ thứ gì cha mẹ bạn vẫn uống mà nay có vẻ đã biến mất. Chính chỗ này, sự chú ý của gia đình ngăn được lỗi xuất viện kinh điển — một thuốc uống ở nhà bị lặng lẽ bỏ rơi, hoặc một thuốc chỉ dùng trong viện bị lặng lẽ kéo dài.
Có mặt vào những giờ mong manh nhất
Người lớn tuổi nằm viện có nguy cơ thật sự bị lẫn, té ngã và bỏ bữa — nhất là ban đêm và trong những ngày đầu sau mổ. Có người nhà bên cạnh thì đỡ hơn nhiều: ai đó để ý thấy ly nước để xa quá tầm với, để trấn an người vừa tỉnh dậy mà không biết mình ở đâu, để hỏi vì sao một bữa ăn bị bỏ qua. Nếu gia đình bạn có thể trực bệnh viện như một bảng phân ca — sáng, tối, và cả đêm khi cần — thì hãy làm vậy, rồi dán bảng phân ca ở chỗ ai cũng thấy.
Hãy mang theo những thứ bệnh viện quên: máy trợ thính kèm pin, mắt kính, răng giả, một cái mền quen thuộc, và một tờ danh sách số điện thoại người nhà in chữ to dán ở chỗ cha mẹ bạn nhìn thấy.
Bắt đầu nói chuyện xuất viện từ sớm
Việc lên kế hoạch xuất viện bắt đầu ngay từ lúc nhập viện, dù có ai nói cho bạn biết hay không. Từ ngày thứ hai, hãy hỏi điều phối viên hồ sơ nơi đến nhiều khả năng là đâu, và cần những điều kiện gì để cha mẹ bạn tới đó một cách an toàn. Nếu kế hoạch là về nhà, hãy hỏi sẽ cần đặt những dụng cụ, dịch vụ y tế tại nhà hay trị liệu nào, và ai là người đặt. Nếu có khả năng đi phục hồi chức năng hay vào cơ sở điều dưỡng, hãy xin danh sách các cơ sở từ sớm để còn kịp tới xem hoặc gọi hỏi, thay vì phải chọn gấp trong một buổi chiều.
Bài hướng dẫn về danh sách kiểm tra khi xuất viện của chúng tôi nói kỹ về ngày cuối cùng. Chính đợt nằm viện là lúc bạn kiếm được những thông tin làm cho ngày đó trôi chảy.
Ngày đầu nhớ cho rõ ê-kíp, mỗi ngày hỏi đúng ba câu, giữ một cuốn nhật ký dùng chung thay vì tin nhắn rải rác, đối chiếu các thay đổi thuốc với danh sách chính thức, có mặt vào những giờ mong manh, và bắt đầu nói chuyện xuất viện từ ngày thứ hai. Bệnh viện lo phần bệnh; gia đình lo phần thông tin.
Những câu gia đình hay hỏi
Khi cha mẹ nằm viện, tôi nên hỏi bác sĩ những gì?
- Mỗi ngày: hôm nay có gì thay đổi về thuốc, xét nghiệm hay chẩn đoán; kế hoạch ngày mai là gì và đang chờ điều gì; và hiện đang tính xuất viện khi nào, về đâu. Hãy ghi câu trả lời vào một cuốn nhật ký dùng chung của gia đình.
Ai là đầu mối quan trọng nhất trong bệnh viện với người chăm sóc?
- Là điều phối viên hồ sơ hay người lo kế hoạch xuất viện. Họ điều phối chuyện xuất viện, y lệnh chăm sóc tại nhà, dụng cụ, và việc xếp chỗ phục hồi chức năng. Hãy nhớ tên họ ngay ngày đầu và từ ngày thứ hai hỏi họ cần những điều kiện gì để cha mẹ bạn về nhà an toàn.
Anh chị em làm sao cùng nắm tin trong đợt cha mẹ nằm viện?
- Hãy giữ một cuốn nhật ký dùng chung mà mọi người tới thăm đều ghi vào — ngày, giờ, nói chuyện với ai, người ta nói gì, cha mẹ bạn trông thế nào. Ai cũng đọc cùng một cuốn hồ sơ thay vì nhận những bản tóm tắt khác nhau qua tin nhắn.
Có nên để người nhà ở lại qua đêm với cha mẹ lớn tuổi đang nằm viện không?
- Nên, khi thu xếp được, nhất là những đêm đầu và sau khi mổ. Ban đêm, người lớn tuổi có nguy cơ lẫn lộn, té ngã và bỏ bữa cao hơn, và một gương mặt quen thuộc giúp ích rất nhiều. Hãy trực bệnh viện như một bảng phân ca và dán bảng đó ở chỗ cả nhà đều thấy.