Cách tìm và thật sự dùng dịch vụ chăm sóc thay phiên
Đăng ngày · Bởi Andy và Adam, CareCoordinate
Người chăm sóc nào cũng từng được khuyên “nghỉ một chút đi”. Gần như chẳng ai được chỉ cho biết nghỉ bằng cách nào. Chăm sóc thay phiên chính là cái cách đó: một sắp xếp trong đó người khác chịu trách nhiệm về cha mẹ bạn trong một khoảng thời gian xác định — một buổi chiều, một cuối tuần, hai tuần — để bạn được nghỉ, được đi làm, được đi xa, hoặc đơn giản là được làm một con người.
Chăm sóc thay phiên không phải chỉ một thứ. Nó là một thực đơn, và phần lớn gia đình dùng hai hoặc ba món trong đó. Bài này nói về những gì có trên thực đơn, cách tìm và cách chi trả, và cái phần mà người chăm sóc hay bỏ qua nhất: làm cho việc bàn giao đủ đơn giản để bạn thật sự chịu đi.
Bốn kiểu chăm sóc thay phiên
- Người nhà và bạn bè — anh chị em nhận những ca trực thật, một người bạn ngồi với cha mẹ bạn một buổi chiều, một đứa cháu ở lại cuối tuần. Miễn phí, quen thuộc, và là nơi đầu tiên nên tìm tới.
- Người phụ việc tại nhà được trả công — một người bầu bạn hoặc một điều dưỡng viên tại nhà, thuê qua công ty hoặc thuê trực tiếp, vài tiếng mỗi tuần hoặc trực đêm. Linh hoạt; và là hình thức phổ biến nhất.
- Chương trình ban ngày cho người lớn — những ngày có tổ chức, có hoạt động, có bữa ăn và có người trông, vài ngày mỗi tuần. Hợp với cha mẹ cần bạn bè và cần nếp sinh hoạt, và hợp với người chăm sóc còn đi làm.
- Lưu trú ngắn hạn tại cơ sở — ở lại vài ngày tới vài tuần tại một nhà dưỡng lão, khu chăm sóc trí nhớ hay cơ sở điều dưỡng chuyên môn trong lúc bạn đi xa hay hồi sức. Nhiều cơ sở có dịch vụ này, và nó cũng tiện thể thành một lần dùng thử nếu gia đình đang cân nhắc chuyện chuyển hẳn.
Tìm ở đâu
Hãy bắt đầu từ Area Agency on Aging ở địa phương (ở Hoa Kỳ, Eldercare Locator sẽ tìm ra nó), vì họ biết hết mọi chương trình trong quận và giá cả ra sao. Hãy hỏi bác sĩ của cha mẹ bạn, nhân viên công tác xã hội của bệnh viện, hoặc một quản lý chăm sóc lão khoa. Các tổ chức theo từng loại bệnh — cho Alzheimer, Parkinson, ung thư, đột quỵ — thường tự tổ chức hoặc tài trợ dịch vụ thay phiên cho các gia đình của họ. Cộng đồng tôn giáo rất hay có những nhóm thiện nguyện trực thay. Hãy hỏi những người chăm sóc khác; người phụ việc giỏi nhất ở địa phương thường được tìm ra nhờ truyền miệng.
Trả tiền bằng cách nào
Phần lớn dịch vụ thay phiên là tự trả, và rất đáng để tính toán sòng phẳng nó so với cái giá của một người chăm sóc đổ bệnh hoặc phải bỏ việc. Nhưng cũng có phần được chi trả. Chương trình chăm sóc cuối đời có kèm quyền lợi thay phiên. Các chương trình cựu chiến binh cung cấp dịch vụ thay phiên cho cựu chiến binh đủ điều kiện và đôi khi cho cả người chăm sóc họ. Một số chương trình miễn trừ chăm sóc tại nhà và tại cộng đồng của Medicaid cùng một số gói Medicare Advantage chi trả giờ chăm sóc ban ngày hoặc tại nhà. Nhiều tiểu bang có chương trình hỗ trợ người chăm sóc kèm phiếu thay phiên. Bảo hiểm chăm sóc dài hạn thường cũng chi trả. Một tư vấn viên SHIP hoặc Area Agency on Aging có thể cùng bạn rà lại xem cha mẹ bạn đủ điều kiện cho những gì.
Biến việc bàn giao thành một đường dẫn, đừng thành buổi dặn dò
Lý do người chăm sóc không dùng tới quãng nghỉ mà chính họ đã sắp xếp là vì ra khỏi nhà còn khó hơn ở lại: hai tiếng đồng hồ giải thích thuốc men, nếp sinh hoạt, phải làm gì nếu, đồ đạc để ở đâu. Cách gỡ là để tất cả những thứ đó đã được viết sẵn ở một chỗ mà người thay thế đọc được — danh sách thuốc và nếp chia hộp thuốc, nhịp sinh hoạt hằng ngày, tờ thông tin khẩn cấp, số điện thoại của nhóm chăm sóc, và cái gì giúp được khi cha mẹ bạn lo lắng.
Một cuốn hồ sơ chăm sóc dùng chung biến việc bàn giao thành câu “đây là đường dẫn, chỉ gọi cho tôi nếu gấp thôi nhé”. Trong CareCoordinate, thêm người chăm sóc thay phiên vào vòng tròn cho một cuối tuần là họ có ngay thuốc men, lịch, ghi chú và danh bạ mà không cần một buổi dặn dò — và họ cũng ghi lại được những gì đã xảy ra, để lúc về bạn nhận lại một cuốn hồ sơ chứ không phải một dấu hỏi.
Xếp lịch trước khi cần, và dùng nó cho chính bạn
Dịch vụ thay phiên tìm gấp giữa cơn khủng hoảng thì vừa đắt vừa căng thẳng. Dịch vụ thay phiên được xếp thành một cái hẹn cố định — mỗi chiều thứ Tư, mỗi quý một cuối tuần — là một nếp mà cha mẹ bạn sẽ quen dần và bạn thì trông cậy được. Hãy đưa nó lên lịch gia đình như bất cứ cái hẹn nào khác. Rồi tới cái luật khó nhất: khoảng thời gian đó là của bạn. Không phải để chạy ra nhà thuốc, không phải để gọi cho hãng bảo hiểm. Những việc đó có khung giờ riêng của chúng. Một quãng nghỉ mà lại hóa thành chăm sóc tiếp thì không còn là quãng nghỉ.
Hãy biết bốn kiểu chăm sóc thay phiên, tìm chúng qua Area Agency on Aging và nhóm chăm sóc y tế của cha mẹ bạn, kiểm tra xem cái gì được chi trả trước khi mặc định là chẳng có gì, biến việc bàn giao thành một cuốn hồ sơ dùng chung thay vì một buổi dặn dò, và xếp lịch theo chu kỳ trước khi bạn cần tới. Rồi hãy dùng quãng thời gian đó cho chính mình. Nó sinh ra là để vậy.
Những câu gia đình hay hỏi
Chăm sóc thay phiên là gì?
- Chăm sóc thay phiên là bất kỳ sắp xếp nào trong đó người khác nhận trách nhiệm về cha mẹ bạn trong một khoảng thời gian xác định để người chăm sóc trong gia đình được nghỉ, được đi làm hay đi xa. Nó trải từ một ca trực buổi chiều của người anh chị em cho tới người phụ việc tại nhà được trả công, chương trình ban ngày cho người lớn, và những đợt lưu trú ngắn tại cơ sở chăm sóc.
Chăm sóc thay phiên tốn bao nhiêu tiền?
- Giá chênh lệch rất nhiều tùy loại hình và vùng miền: chương trình ban ngày thường rẻ nhất tính theo ngày, người phụ việc tại nhà tính theo giờ, còn lưu trú ngắn thì tính theo giá ngày của cơ sở đó. Một phần dịch vụ thay phiên được chi trả bởi chương trình chăm sóc cuối đời, chương trình cựu chiến binh, các chương trình miễn trừ Medicaid, bảo hiểm chăm sóc dài hạn, hoặc chương trình hỗ trợ người chăm sóc của tiểu bang.
Medicare có trả tiền cho chăm sóc thay phiên không?
- Medicare nguyên bản chi trả cho dịch vụ thay phiên chủ yếu trong khuôn khổ quyền lợi chăm sóc cuối đời. Một số gói Medicare Advantage có kèm giờ chăm sóc ban ngày hoặc tại nhà như quyền lợi bổ sung. Một tư vấn viên của State Health Insurance Assistance Program (SHIP) có thể kiểm tra giúp một gói cụ thể.
Bàn giao việc chăm sóc cha mẹ cho người thay phiên như thế nào?
- Hãy để danh sách thuốc, nếp sinh hoạt hằng ngày, tờ thông tin khẩn cấp và danh bạ nhóm chăm sóc đã được viết sẵn ở một chỗ dùng chung mà người thay thế đọc được, để việc bàn giao chỉ còn là một đường dẫn chứ không phải một buổi dặn dò dài. Hãy nhờ họ ghi lại những gì đã xảy ra để lúc về bạn nhận lại một cuốn hồ sơ.